السيد ابن طاووس ( مترجم : جباران )
120
فلاح السائل ( سائل رستگار ) ( فارسى )
مىدانيم كه توبه از واجبات تعيينى است و از ورود به نماز و سپاس و تمجيد خدا مهمتر است ، پس بر انسان واجب است ، قبل از نماز از همهء گناهان قلبى و تخلّفات بدنى و مالى توبه كند . يكى از آداب سپاس و تمجيد اين است كه انسان در حال سپاس از اول تا آخر از فكر اينكه مشغول حمد و سپاس و مدح و ثناى خداست ، چنان غرق لذّت شود كه از مدح و ثناى هيچ بندهء عزيزى چنان لذّت نبرد و اگر تمام اهل دنيا او را ثنا گويند ، چنان شيفته نشود و مدح و شكر خدا را آنقدر بر مدح و شكر ديگران ترجيح دهد كه بين خدا و ديگران ترجيح دهد كه بين خدا و ديگران تفاوت هست ؛ اگر از رسيدن به اين مقام بلند عاجز است ، لااقل مدح خدا در قلبش برتر از مدح و ثناى بندگان سخاوتمند و شكرگزارى از پادشاهان عالم اسلام باشد . امّا اگر بنده از اين درجه هم پايينتر بوده ، مدح و ثناى خدا در نظرش اهمّيتتر از مدح بندگان خدا باشد ، تمجيد و سپاس خدا را سخت سبك شمرده و مستحقّ است كه تهديد و وعيد الهى شامل حالش شود . آداب گفتن « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » منظور از روز دين روز حساب و عرضه به پادشاه جهانيان و روز ظاهر شدن باطنها در محضر كسى است كه آنها را از ديد خلايق مخفى مىداشت . بنابراين ، شايسته است انسان در حال گفتن اين جمله از روز قيامت در هراس باشد . در خبر آمده است كه امام سجاد عليه السّلام چون به جملهء « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » مىرسيد ، به قدرى آن را تكرار مىكرد كه هركس او را مىديد ، گمان مىكرد در شرف مرگ است . اينان نه از قيامت ترسى دارند و نه از برخورد نامناسبى در آن روز مىهراسند ، بلكه هيبت الهى بر وجودشان سايه افكنده است . مىدانى كه امام زين العابدين عليه السّلام در امر دين و دنيا پيشواى توست ؛ پس با نور هدايت خدا بر مركب يقين به دنبال آن